Як апісвалі беларусак 350 гадоў таму: «Лбастая, сабою танклявая»
Сціслыя звесткі пра выгляд беларусак XVII стагоддзя можна знайсці ў кнізе «Акты,относящиеся до юридического быта древней России», выдадзенай археаграфічнай камісіяй у 1857 годзе.
Адзін з дакументаў — спіс паланянак, якіх падданы маскоўскага цара Аляксея Міхайлавіча Грыгорый Іванаў сын Пустошкін «прывёў да запісу» 29 мая 1666 года.
Ці сам той Грыгорый Пустошкін быў удзельнікам «невядомай вайны» 1654—1667 гадоў і пустошыў Вялікае Княства Літоўскае ў складзе маскоўскага войска ды прывёў на вяроўцы палон у сваю вотчыну, ці паланянкі дасталіся яму нейкім іншым спосабам — невядома.
У кнізе цытуецца толькі запіс пра іх, так бы мовіць, рэгістрацыю на новым месцы. Імёны ўсіх чатырох падаюцца са змяншальнымі суфіксамі, што падкрэслівае іх залежны стан.
Адна з іх — з Брэста, другая — з Гродна, дзве апошнія таксама, можна меркаваць, адтуль:
«Дзеўка Хвядорка Іванава дачка, горада Брэсця, з твару смуглая, нос прост, вочы цёмна-шэрыя, росту невялікага, гадоў сямнаццаць;
Горада Гродна дзеўка Марынка Васілёва дачка, воласам русая, вочы шэрыя, з твару гладкая, маленькія воспіны, нос просты, ростам сярэдняя, гадоў сямнаццаць;
Жонка Хвядосьіца Хведарава дачка, воласам русая, лбастая, вочы цёмныя, ростам сярэдняя, гадоў за дваццаць, сабою танклявая;
Жонка Аўдоцьіца Амяллянава дачка, сутулаватая, вочы шэрыя, на твары воспіны, нос шыракаваты, прыгубастая, ростам сярэдняя, пласкаватая, гадоў дваццаць пяць («полтретьятцать»)».
Запіс зрабіў дзячок Мікольскай царквы Волака Дзершкава. Пагост з такой назвай можна знайсці ў пераліках населеных пунктаў Наўгародскай зямлі.
Невядома, як склаўся далей лёс Тадоры, Марыны, Тадосі і Еўдакіі — ці выжылі яны на поўначы Масковіі, ці здолелі вярнуцца дадому, ці жывуць цяпер іх нашчадкі. Перад намі адкрыўся толькі адзін з малых эпізодаў вялікай беларускай трагедыі XVII стагоддзя.
Читайте еще
Избранное